Bahasa Melayu Malaysia Bahasa Kebangsaan.

Bahasa Melayu Malaysia Bahasa Kebangsaan.

Sehingga ke hari ini, masih ada yang keliru, Bahasa Melayu atau Bahasa Malaysia? Kalau bahasa Melayu, maknanya bahasa ini orang Melayu saja yang boleh gunakan. Jika begitu, maka bahasa Malaysialah yang sebetulnya. Sebab kita orang Malaysia, jadi kita semua berbahasa Malaysialah kan? Persoalan ini menarik untuk kita kupas. Sekian lama bahasa Melayu diangkat sebagai bahasa kebangsaan di Malaysia tetapi kita masih lagi tidak mampu untuk menjawab persoalan sebegini mudah.

Bagi menjawab persoalan di atas, penulis selaku penuntut di Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya, pernah mendengar penjelasan ini daripada bekas Pengarah Akademi Pengajian Melayu Professor Zahir Ahmad . Sebenarnya tidak wujud istilah bahasa Malaysia dalam dunia bahasa Melayu yang meliputi benua Asia Tenggara.  Istilah yang betul ialah bahasa Melayu Malaysia. Tiada istilah bahasa Malaysia yang diiktiraf oleh pakar-pakar dalam bidang bahasa. Bahasa Malaysia merupakan sebuah retorik politik yang mempunyai tujuan murni iaitu untuk mewujudkan satu bahasa yang boleh bersifat sebagai agen perpaduan dalam negara Malaysia yang terdiri daripada pelbagai kaum.

Walau bagaimanapun, dalam dunia akademik, pakar bahasa menyatakan bahawa bahasa yang wujud ialah Bahasa Melayu. Bahasa Melayu merujuk kepada bahasa yang dituturkan kaum Melayu daripada pelbagai rumpun. Terdapat tiga bahasa Melayu yang dikategorikan secara besar iaitu Bahasa Melayu Malaysia, Bahasa Melayu Indonesia, dan Bahasa Melayu Brunei. Setiap bahasa Melayu yang digunakan dalam tiga negara ini adalah hasil perbincangan berdasarkan Majlis Bahasa Brunei, Indonesia, dan Malaysia (MABBIM). Oleh yang demikian, bahasa kebangsaan yang sebenarnya bukanlah bahasa Melayu atau bahasa Malaysia sebaliknya bahasa Melayu Malaysia.

Apa pula bahasa kebangsaan? Bahasa kebangsaan ialah bahasa pengantar utama yang digunakan oleh sesebuah negara. Dalam konteks ini, bahasa kebangsaan bagi Malaysia ialah bahasa Melayu yang digunakan bagi segala maksud rasmi seperti yang diperuntukkan dalam Akta Bahasa Kebangsaan (Pindaan dan Peluasan) 1983. Fungsi bahasa kebangsaan adalah sebagai lambang identiti masyarakat, wahana perpaduan masyarakat, bahasa perhubungan sesama masyarakat, alat pemikiran dan pergaulan masyarakat, dan sebagainya. Bahasa kebangsaan ialah bahasa rasmi negara. Bahasa kebangsaan negara ialah bahasa Melayu Malaysia. Penggunaan bahasa kebangsaan adalah sebagai bahasa rasmi, bahasa pentadbiran, bahasa perhubungan umum serta bahasa pengantar dan bahasa ilmiah di sekolah-sekolah dan institusi pengajian tinggi.

Perkara 152, Perlembagaan Malaysia memperuntukkan bahasa kebangsaan di Malaysia ialah bahasa Melayu. Kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan bagaimanapun tidak menafikan kedudukan dan hak bahasa lain untuk digunakan, dipelajari dan dikembangkan sekalipun dengan menggunakan dana awam. Kewujudan Perkara 152 tidak boleh dipadam kerana Perkara 159(5) menetapkan bahawa perkenan Majlis Raja-Raja diperlukan sekiranya ia hendak dipinda.

Berdasarkan penerangan yang sudah terang lagi bersuluh di atas maka kita seharusnya harus mengambil langkah proaktif untuk memperkasakan lagi fungsi bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Kita lihat bagaimana Indonesia sudah berjaya menjadikan bahasa Melayu Indonesia sebagai bahasa kebangsaan mereka. Bahasa kebangsaan perlu diperkasakan di Malaysia atas beberapa faktor. Pertama, kita perlukan bahasa kebangsaan sebagai bahasa perpaduan. Kepelbagaian ialah kebanggaan negara Malaysia yang majmuk. Walau bagaimanapun, kita perlukan satu persamaan nasional yang boleh memperlihatkan dengan jelas perpaduan negara Malaysia yang kaya dengan pelbagai budaya dan bangsa ini. Justeru, melalui bahasa Melayu Malaysia sebagai bahasa kebangsaan kita akan dapat memupuk perpaduan melalui persamaan bahasa yang digunakan di Malaysia.

Selain itu, bahasa Melayu juga boleh menjadi identiti nasional Malaysia. Sudah tiba masa kita mengagungkan bahasa ini dan mengangkat martabatnya sebagai bahasa bertaraf antarabangsa. Pada masa ini bahasa Melayu mempunyai bilangan penutur yang agak ramai. Bahasa Melayu dikatakan memiliki jumlah penutur yang dianggarkan lebih 300 juta orang. Dengan jumlah itu, bahasa Melayu dikatakan menjadi bahasa keempat dalam turutan bahasa terbesar di dunia selepas bahasa Mandarin, bahasa Inggeris, dan bahasa Hindi/bahasa Urdu. Kita mungkin boleh berbangga dengan kedudukan bahasa Melayu berdasarkan jumlah penuturnya itu. Namun, jumlah penutur semata-mata bukan jaminan bahawa bahasa Melayu dapat menjadi bahasa komunikasi bersama masyarakat antarabangsa.  Usaha kita sebagai penutur bahasa Melayu seharusnya cuba untuk mempromosikan bahasa ini di mata dunia seperti negara Jepun yang berkeras untuk bertutur bahasa Jepun dalam persidangan dunia dengan membawa penterjemah. Ini membuktikan kesungguhan mereka dalam mempromosikan bahasa mereka sebagai identiti kebangsaan mereka.

Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan, seharusnya menjadi batu loncatan untuk mempromosikan negara Malaysia di mata dunia. Bahasa Melayu sebenarnya boleh menjadi lingua franca sekali lagi seperti mana ketika zaman Kesultanan Melayu Melaka dahulu. Perubahan ini tidak perlu berlaku secara drastik tetapi langkah awal sudah boleh mula diorak. Antara yang boleh dilakukan ialah dengan mencadangkan bahasa Melayu menjadi bahasa yang digunakan dalam Asean. Bersempena dengan Persidangan Asean yang diadakan di Malaysia, kita seharusnya mengambil peluang ini untuk mempromosikan bahasa Melayu ke dalam komuniti  Asia Tenggara terlebih dahulu. Perkara ini bukan mustahil kerana kebanyakan negara dalam Asean biasa dengan bahasa Melayu. Apabila kita berjaya meluaskan penggunaan bahasa Melayu ke Asean, peluang untuk pengantarabangsaan bahasa Melayu akan menjadi lebih cerah. Justeru, kita harus ambil peluang ini kearah memajukan bahasa Melayu Malaysia ke peringkat yang lebih global.

Sehubungan dengan itu, kita seharusnya sudah sepakat membawa berkat, melatah hati gajah, meratah hati kuman untuk sama-sama menjadikan impian ini satu kenyataan. Bahasa Melayu Malaysia sebagai bahasa kebangsaan merupakan inisiatif nasional, bahasa Melayu Malaysia sebagai bahasa dunia sebagai satu usaha internasional. Pada peringkat ini, marhaen hingga pemimpin harus seia sekata sehati sejiwa bersama-sama memainkan peranan untuk memartabatkan bahasa Melayu sebagai bahasa yang disegani dan dihormati. Pemimpin kurangkanklah bahasa Inggeris dalam pengucapan awam, rakyat pula perlulah mula membiasakan diri menggunakan bahasa Melayu Malaysia dalam perbualan. Semoga menjelang 2020 bahasa Melayu Malaysia diangkat  menjadi bahasa antarabangsa.